Les 3: Rollen in het gezin

 

In een gezin ontstaan vaak vanzelf bepaalde rollen.

Soms wordt één kind degene die zich verantwoordelijk voelt.
Een ander trekt zich juist terug.
Iemand maakt grapjes om spanning te verminderen.
Een ander probeert vooral geen problemen te veroorzaken.

Die rollen ontstaan meestal niet bewust.

Ze kunnen een manier zijn geweest om je aan te passen aan wat er thuis nodig leek.

Misschien was jij bijvoorbeeld degene die:

• sterk moest zijn;
• conflicten probeerde te voorkomen;
• zorgde voor anderen;
• weinig ruimte innam;
• goed presteerde;
• de sfeer aanvoelde;
• of juist leerde om je terug te trekken.

Zo’n rol kan vroeger helpend zijn geweest.

Maar later kan diezelfde rol blijven doorwerken, ook wanneer de situatie veranderd is.

Je merkt bijvoorbeeld dat je automatisch verantwoordelijkheid neemt, moeilijk hulp vraagt, snel schuld voelt of altijd probeert de harmonie te bewaren.

In deze les ga je onderzoeken welke rol jij mogelijk hebt aangenomen en hoe die rol vandaag nog invloed kan hebben.

Verdieping

📖 Lees in het tekstboek:

Hoofdstuk 3 – Rollen in het familiesysteem

Daar lees je meer over:

• hoe rollen binnen gezinnen kunnen ontstaan;
• aanpassen aan de sfeer in huis;
• de rol van ‘de sterke’, ‘de helper’, ‘de vredestichter’ of ‘de onzichtbare’;
• waarom rollen blijven doorwerken;
• het verschil tussen wie je bent en de rol die je ooit hebt aangenomen.

Aan de slag

✏️ Maak in het werkboek:

Oefening 3 – Welke rol nam ik op mij?

Sta stil bij de volgende vragen:

• Welke plek had ik vroeger in mijn gezin?
• Waar was ik goed in?
• Waar werd ik voor gewaardeerd?
• Wat probeerde ik te voorkomen?
• Voor wie voelde ik mij verantwoordelijk?
• Welke emoties liet ik gemakkelijk zien?
• Welke emoties hield ik liever voor mezelf?

Vraag jezelf daarna:

Welke rol herken ik het meest?

Bijvoorbeeld:

de helper
de sterke
de pleaser
de vredestichter
de verantwoordelijke
de onzichtbare
de grappenmaker
de rebel

Je hoeft jezelf niet in één hokje te plaatsen. Vaak herkennen we meerdere rollen.

Reflectie

Vraag jezelf:

Welke kwaliteiten heeft deze rol mij gebracht?

Misschien heb je geleerd om goed aan te voelen, verantwoordelijkheid te nemen, zelfstandig te zijn of anderen te ondersteunen.

En daarna:

Waar beperkt deze rol mij nu?

Misschien vind je het lastig om hulp te vragen.

Misschien voel je je verantwoordelijk voor de sfeer.

Misschien merk je pas laat dat jij zelf iets nodig hebt.

Kleine observatie voor deze week

Let eens op momenten waarop je automatisch in je oude rol stapt.

Vraag jezelf dan:

Is dit wat ik nu echt wil doen, of is dit een oude rol die vanzelf naar voren komt?

Je hoeft hem niet meteen los te laten.

Eerst herkennen is genoeg.

 

 

← Vorige les | → Ga verder naar les 4